کپسول نرم سوپرمینت باریج®

متن مقاله قطره خوراکی و کپسول نرم سوپرمینت باریج®

دکتر رضا بخردي

بخش توسعه و هماهنگی متون علمی

مقدمه

برای افراد مختلف، گاز (گاز روده) مفهوم متفاوتی دارد. گاز روده در همه افراد تولید می‌شود و از طریق آروغ زدن و نیز از راه مقعد دفع می‌گردد. علت معمول آروغ زدن، اتساع معده به علت بلعیدن هواست. اتساع معده موجب احساس ناراحتی در شکم شده و آروغ زدن موجب خروج هوا و برطرف شدن ناراحتی فرد می‌شود. دلایل شایع بلعیدن مقادیر زیاد هوا (آئروفاژی) عبارتند از: خوردن لقمه‌های بزرگ غذا و نوشیدن بسیار سریع مایعات، اضطراب و مصرف آشامیدنی‌های گازدار. البته تنها علت آروغ زدن، وجود مقادیر زیاد هوا در معده نیست بلکه در بعضی از افراد، آروغ زدن به صورت یک عادت است و نشانگر مقدار هوای موجود در معده نمی‌باشد. در بعضی از افراد آروغ زدن پاسخی است برای هر نوع ناراحتی شکمی و تنها برای رفع ناراحتی ناشی از افزایش گاز نیست.

اکثر افراد هر 24 ساعت 3-1 پینت (هر پینت معادل 484 سی‌سی) گاز در کولون خود تولید می‌کنند و به طور متوسط 14 بار در روز آن را تخلیه می‌کنند. گاز روده عمدتاً از دی اکسید کربن، هیدروژن و در بعضی از خانواده‌ها از متان (که با نیتروژن و اکسیژن استنشاق شده یا بلعیده شده از هوای اتاق مخلوط شده)، تشکیل شده است. هنگامی که باکتری‌های روده بزرگ غذاهای هضم نشده وارد شده به روده بزرگ را هضم می‌کنند، دیاکسیدکربن، هیدروژن و متان تولید می‌شود. اگرچه این گازها بدون بو هستند، باکتری‌ها ممکن است مقادیر کمی گاز حاوی گوگرد نیز تولید کنند که بوی ناخوشایندی دارد. افتراق بین گاز معمولی روده و گازهای بدبو اهمیت دارد.

نفخ یک احساس شخصی است و در این حالت شکم بزرگتر از حالت طبیعی احساس می‌شود. بنابراین نفخ علامتی است وابسته به احساس ناراحتی در شکم. در مقابل؛ اتساع شکم یافته فیزیکی است که در معاینه توسط پزشک مشخص می‌شود و شکم واقعاً بزرگتر از حالت طبیعی است. نفخ و اتساع شکم ممکن است به علت افزایش مقدار گاز در شکم باشد اما علت‌های دیگری نیز وجود دارند.

پس از اخذ شرح حال دقیق و در صورت لزوم بررسی‌های تکمیلی، پزشک از داروهای برطرف کننده نفخ سنتتیک یا گیاهی برای برطرف شدن ناراحتی بیمار استفاده می‌کند. از جمله فرآورده‌های گیاهی مي‌توان به نعنا با نام علمی Mentha spicata و نام عمومی spearmint اشاره کرد که سال‌هاست به عنوان يک درمان طبیعی و مؤثر در برطرف نمودن نفخ مورد استفاده بوده و هم اکنون نیز به صورت داروی سوپرمینت در بازار دارویی کشور موجود است. جنس Mentha شامل30-25 گونه است که شایع‌ترین گونه آن spearmint می‌باشد. اسانس نعنا حاوی مونوترپنهایی نظیر کارون، لیمونن، منتون، منتول، پولگون و دی هیدروکاروئول است که بعضی از آنها دارای اثرات آنتی‌اکسیدان قویتری نسبت به آلفا توکوفرول هستند. 2 مونوترپنوئید جدید نعنا به نام‌های spicatoside A&B دارای اثرات ضدالتهابی، هموستاتیک و مسکن هستند. نعنا برای تقویت حافظه و عصاره برگ‌های جوشانده آن برای برطرف نمودن سکسکه، نفخ، سرگیجه و به عنوان درمانی برای بیماری‌های التهابی، برونشیت و کنترل استفراغ در حاملگی کاربرد دارند.(1)

نتایج مطالعات فارماکولوژيک و مکانيسم اثر

1- اثر ضدنفخ:

اثر ضدنفخ نعنا و اسانس آن کاملاً شناخته شده است. اگرچه مکانيسم دقيق اين اثر مشخص نشده؛ احتمالاً به علت شل شدن اسفنکتر تحتاني مري و کاهش فشار گاز در معده مي‌باشد.(2)به بيان ديگر اسانس نعنا باعث شل شدن اسفنکتر تحتاني مري و برابر شدن فشار داخل معده با فشار داخل مري مي‌شود.(3)

2- اثر آنتياسپاسموديک:

مکانيسم اثرات آنتي‌اسپاسموديک اسانس نعنا مشخص شده است. محققين معتقدند توانايي اسانس نعنا در مهار انقباضات عضلات صاف ايزوله به علت مهار ورود کلسيم به داخل سلول‌هاي عضلاني است و اثرات باليني اسانس نعنا در درمان علائم سندروم روده تحريک پذير از جمله درد و ناراحتي شکم را به مهار انقباض بيش از حد عضلات صاف روده و در نتيجه اعاده تون عضلاني مناسب نسبت مي‌دهند.(4و2)

 

 

3- مهار تکثير هليکوباکتر پيلوري:

بر اساس نتايج تحقيقات انجام شده؛ اسانس نعنا (spearmint) و ترکيبات آن تکثير سوش‌هاي حساس و سوش‌هاي مقاوم هليکوباکتر پيلوري (H. pylori)و استافيلوکوک طلايي (S. aureus) را مهار مي‌کنند.(5)با توجه به نقش هليکوباکتر‌ پيلوري در ايجاد التهاب و زخم معده و دوازدهه، مهار رشد آن اهميت بسزايي دارد.

تحقيقات باليني:

در يک کارآزمايي باليني تصادفي دوسو بي‌خبر با کنترل دارونما، طي يک دوره 14 روزه 70 بيمار مبتلا به مشکلات گوارشي مزمن از قبيل نفخ با يک قرص گياهي حاوي نعنا تحت درمان قرار گرفتند. تجزيه و تحليل نتايج کارآزمايي، اصلاح قابل توجه نمره‌هاي شکايات گوارشي گروه دريافت‌کننده قرص گياهي را در مقايسه با گروه دارونما ثابت کرد(p<0.05). نتايج اولتراسوند در ارزيابي مقدار گاز موجود در روده نيز فايده قابل توجه اين قرص را نشان داد(p<0.05). همچنین در يک کارآزمايي باليني تصادفي دو سو بي‌خبر در درمان سوء هاضمه؛ فرمول حاوي اسانس نعنا از نظر برطرف شدن نشانه‌هايي مانند درد، تهوع و آروغ زدن نسبت به داروي اسپاسموليتيک متوکلوپراميد بهتر بوده است(p=0.02).(3)

سوپرمينت باریج®

سوپرمینت باریج با فرمهای دارویی قطره خوراکی و کپسول نرم به بازار دارویی کشور عرضه شده است و حاوي اسانس نعنا مواد مؤثره‌ای همچون کارون و متيل استات است و به عنوان ضدنفخ(carminative)، آنتي اسپاسموديک و ضد درد مورد استفاده قرار می‌گیرد و برای درمان سوء هاضمه و تقويت معده (stomachic)کاربرد دارد.

دستور مصرف این فرآورده، روزي 20 قطره بعد از هر وعده غذای اصلی یا 3 کپسول نرم منقسم در 3 نوبت است. به طور کلي مصرف گياه نعنا، اسانس نعنا و منتول بي‌خطر است و در طبقه‌بندي GRAS (Generally Regarded As Safe) قرار دارد.(2و3) با این حال در مبتلايان به انسداد مجاري کيسه صفرا، کوله سيستيت و بيماري شديد کبد منع مصرف دارد. تاکنون عارضه جانبي خاصي براي اين دارو گزارش نشده اما به ندرت تحريک مخاطي با علائمي مانند تهوع و سوزش در بعضي از افراد حساس دیده می‌شود.

موردي از تداخل بین کپسول نرم سوپرمینت و سایر داروها گزارش نشده است. توصیه می‌شود بيماران مبتلا به ريفلاکس مروي - معدي (GERD) از مصرف نعنا اجتناب نمايند، بيماراني که از قبل به سوزش سر دل (heartburn)مبتلا بودهاند با احتياط از فرآورده‌های حاوی نعنا استفاده کنند و بهتر است مبتلايان به سنگ کيسه صفرا در مصرف نعنا احتياط نمايند.(3)

References:

1. P. Arumugam, N. GayatriPriya, M. Subathra, A. Ramesh. Anti-inflammatory activity of
four solvent fractions of ethanol extract of MenthaspicataL. investigated on acute and
chronic inflammation induced rats. Environmental Toxicology and Pharmacology 26 (2008)
92–95

2. Pizzorno Jr J.E. Textbook of natural medicine. Vol. 1;Churchill Livingstone.2013: 872-875

3. Mills S. Bone K. Principles and practice of phytotherapy. Churchill livingstone, 2013:
783-794

4. Cappello G. , Spezzaferro M., Grossi L., Manzoli L., Marzio L. Peppermint oil (Mintoil®)
in the treatment of irritable bowel syndrome: A prospective double blind placebo-controlled
randomized trial. Digestive and Liver Disease 39(2007)530–536

5. Lis-Balchin Maria. Aromatherapy science: A guide for healthcare professionals.
Pharmaceutical press. 2006:313

آخرين بازنگري:21/01/1395rb